ÇFARË I NDODH TRUPIT KUR FALNI NAMAZIN E SABAHUT? Studimet shkencore zbulojnë përfitimet e mundshme për shëndetin

Falja e namazit të sabahut nuk është vetëm një praktikë fetare, por mund të ketë edhe përfitime për shëndetin fizik dhe mendor. Studimet shkencore mbi lutjen, lëvizjet e namazit dhe ritmin biologjik të organizmit sugjerojnë se disa elemente të kësaj praktike mund të ndikojnë pozitivisht në mirëqenien e njeriut. Por çfarë është vërtetuar shkencërisht?

Namazi i sabahut, i cili falet para lindjes së diellit, është një nga pesë namazet e detyrueshme në Islam. Përveç rëndësisë shpirtërore, kjo praktikë ka tërhequr interesin e studiuesve për shkak të ndërthurjes së përqendrimit mendor, lëvizjeve fizike dhe zgjimit në orët e hershme të mëngjesit.

Hulumtimet shkencore sugjerojnë se këta faktorë mund të ndikojnë në uljen e stresit, përmirësimin e qetësisë mendore dhe krijimin e një rutine të shëndetshme.

1. Namazi dhe qetësimi i sistemit nervor

Një përmbledhje sistematike e publikuar në vitin 2021 analizoi ndikimin e lutjes në funksionimin fiziologjik të organizmit.

Nga tetë studime të përfshira në analizë, shtatë kishin regjistruar ndryshime fiziologjike ose neurologjike gjatë lutjes.

Rezultatet sugjeruan se lutja mund të ndikojë në aktivitetin e trurit, ritmin e frymëmarrjes dhe disa tregues të funksionimit të sistemit nervor.

Sipas studiuesve, përqendrimi gjatë lutjes mund të ndihmojë në krijimin e një gjendjeje qetësie dhe relaksimi.

Megjithatë, këto rezultate nuk dëshmojnë se namazi i sabahut ka domosdoshmërisht ndikim më të madh sesa lutjet e tjera.

2. Lëvizjet e namazit mund të jenë të dobishme për trupin

Një studim përmbledhës i titulluar A Review of the Literature on the Health Benefits of Salat (Islamic Prayer) ka analizuar ndikimin e namazit në shëndetin e njeriut.

Studiuesit kanë shqyrtuar përfitimet e mundshme në funksionimin neurologjik, sistemin kardiovaskular, shëndetin psikologjik dhe sistemin muskulor.

Lëvizjet që kryhen gjatë namazit, si qëndrimi në këmbë, përkulja, sexhdja dhe ulja, aktivizojnë grupe të ndryshme muskulore.

Këto lëvizje mund të ndihmojnë në ruajtjen e lëvizshmërisë së nyjeve dhe në aktivizimin e lehtë të muskujve.

Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se nevojiten studime më të mëdha për të përcaktuar ndikimin e drejtpërdrejtë të namazit në parandalimin e sëmundjeve.

3. Zgjimi për sabah dhe ora biologjike

Një nga aspektet më interesante lidhet me kohën kur falet namazi i sabahut.

Organizmi i njeriut funksionon sipas një ore biologjike, e njohur si ritmi cirkadian, e cila kontrollon ciklin e gjumit, zgjimit dhe shumë procese të tjera fiziologjike.

Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit në SHBA (NIH), ekspozimi ndaj dritës natyrore në mëngjes ndihmon në rregullimin e këtij ritmi.

Personat që zgjohen herët dhe ruajnë një orar të qëndrueshëm gjumi mund të përfitojnë nga një cikël më i rregullt i gjumit dhe zgjimit.

Megjithatë, duhet theksuar se sabahu falet para lindjes së diellit. Prandaj, përfitimet që lidhen me dritën natyrore mund të shfaqen kur personi ekspozohet ndaj saj më vonë gjatë mëngjesit.

4. A mund të ndikojë praktikimi fetar në jetëgjatësi?

Një studim i publikuar në vitin 2016 në revistën prestigjioze JAMA Internal Medicine analizoi të dhënat e 74.534 grave.

Rezultatet treguan se gratë që merrnin pjesë në shërbime fetare më shumë se një herë në javë kishin një rrezik vdekshmërie 33 për qind më të ulët krahasuar me ato që nuk merrnin pjesë.

Studiuesit sugjeruan se mbështetja sociale, optimizmi dhe disa sjellje më të shëndetshme mund të shpjegonin pjesërisht këtë lidhje.

Megjithatë, studimi nuk analizoi namazin islam dhe nuk vërtetoi se pjesëmarrja në praktikat fetare shkakton drejtpërdrejt jetëgjatësi.

5. Kujdes: Mungesa e gjumit mund të ketë efekt të kundërt

Pavarësisht përfitimeve të mundshme, ekspertët paralajmërojnë se zgjimi herët nuk duhet të bëhet në kurriz të gjumit të nevojshëm.

Shumica e të rriturve kanë nevojë për rreth 7 deri në 9 orë gjumë.

Nëse një person fle shumë vonë dhe zgjohet për sabah pas vetëm disa orësh gjumë, mungesa e vazhdueshme e pushimit mund të ndikojë negativisht në shëndet.

Për këtë arsye, organizimi i orarit të gjumit është i rëndësishëm për personat që zgjohen rregullisht për faljen e sabahut.

Çfarë përfundimi kanë arritur shkencëtarët?

Studimet ekzistuese sugjerojnë se lutja, përqendrimi shpirtëror, lëvizjet e lehta fizike dhe një rutinë e qëndrueshme mund të kenë ndikime pozitive në mirëqenien e njeriut.

Megjithatë, ende nuk ekzistojnë prova të mjaftueshme shkencore që të vërtetojnë se falja e namazit të sabahut, në vetvete, parandalon sëmundje të caktuara ose zgjat jetën.

Përfitimet e mundshme lidhen me disa elemente të praktikës fetare që janë studiuar veçmas.

Për besimtarët myslimanë, namazi i sabahut mbetet para së gjithash një detyrim dhe përkushtim shpirtëror, ndërsa kërkimet shkencore ofrojnë një këndvështrim shtesë mbi ndikimin e mundshëm të kësaj praktike në shëndetin fizik dhe mendor.

Burime shkencore: JAMA Internal Medicine (2016), studime përmbledhëse mbi përfitimet shëndetësore të namazit dhe lutjes (2021), National Institutes of Health (NIH).