Slloveni, deri në 600 euro gjobë për ata që mbulojnë fytyrën në publik
Qeveria e Sllovenisë ka përgatitur ndryshime ligjore që parashikojnë ndalimin e mbulimit të fytyrës në hapësirat publike, përfshirë përdorimin e burkës dhe nikabit. Sipas versionit të fundit të projektligjit, qytetarët që mbulojnë fytyrën në mënyrë që të mos identifikohen mund të gjobiten nga 200 deri në 600 euro, ndërsa në rastet kur mbulimi i fytyrës shoqërohet me sjellje të dhunshme, gjobat mund të arrijnë deri në 5.000 euro. Megjithatë, ndryshimet ende nuk janë miratuar përfundimisht dhe gjobat e reja nuk kanë hyrë në fuqi.
Një propozim i ri i Qeverisë së Sllovenisë ka nxitur debat publik lidhur me lirinë fetare, sigurinë dhe kompetencat e Policisë për identifikimin e personave në hapësirat publike.
Ndryshimet e propozuara në Ligjin për Mbrojtjen e Rendit dhe Qetësisë Publike synojnë që personat që qëndrojnë apo lëvizin në vende publike ta kenë fytyrën të zbuluar në atë masë që tiparet e tyre të mund të njihen.
Projektligji është publikuar fillimisht më 28 tetor 2026, ndërsa vetëm pesë ditë më vonë është ndryshuar, duke ashpërsuar ndjeshëm gjobat e parashikuara.
Në versionin fillestar ishin paraparë gjoba prej 150 deri në 200 eurosh për personat me fytyrë të mbuluar.
Ndërkaq, sipas versionit të fundit, gjobat janë rritur në 200 deri në 600 euro.
Për rastet kur një person mban fytyrën të mbuluar gjatë veprimeve të dhunshme ose sjelljeve që rrezikojnë sigurinë e personave dhe pronës, parashikohen gjoba prej 1.500 deri në 5.000 eurosh.
Ministri i Punëve të Brendshme i Sllovenisë, Franci Matoz, ka konfirmuar se dispozitat e propozuara do të përfshijnë edhe veshjet fetare që mbulojnë fytyrën.
I pyetur nëse ndryshimet nënkuptojnë ndalimin e burkës dhe nikabit, ai ka sqaruar se çdo mbulesë që pengon njohjen e tipareve të fytyrës do të përfshihet në kufizim.
Sipas tij, qëllimi i ndryshimeve është lehtësimi i identifikimit të personave dhe përmirësimi i sigurisë publike.
Burka është një veshje që mbulon të gjithë trupin dhe fytyrën, përfshirë pjesën e syve, ndërsa nikabi mbulon fytyrën duke lënë të dukshme vetëm sytë.
Të dyja veshjet përdoren nga një pjesë e grave myslimane.
Megjithatë, projektligji nuk është formuluar si ndalim që përmend shprehimisht vetëm veshjet fetare, por si kufizim i përgjithshëm i mbulimit të fytyrës që pengon identifikimin.
Sipas propozimit, përjashtime do të lejohen për mbulimin e fytyrës për arsye shëndetësore, gjatë kryerjes së punëve apo profesioneve të caktuara, në aktivitete artistike, kulturore e tradicionale, si dhe gjatë veprimtarive sportive.
Megjithatë, në listën e përjashtimeve nuk figurojnë arsyet fetare.
Kjo nënkupton se, nëse projektligji miratohet në formën aktuale, mbulimi i plotë i fytyrës për arsye fetare nuk do të përjashtohej nga kufizimi i përgjithshëm.
Ndryshimet kanë nxitur reagime edhe nga përfaqësues të komunitetit mysliman në Slloveni, të cilët kanë ngritur shqetësime lidhur me ndikimin e tyre në lirinë e besimit.
Në anën tjetër, mbështetësit e propozimit argumentojnë se identifikimi i personave në hapësirat publike është i rëndësishëm për ruajtjen e sigurisë dhe rendit.
Policia sllovene ka sqaruar se legjislacioni aktual i mundëson asaj të kërkojë zbulimin e fytyrës gjatë procedurave për verifikimin e identitetit.
Sipas nenit 41 të Ligjit për Detyrat dhe Kompetencat e Policisë, zyrtarët policorë mund t’u kërkojnë personave që të heqin përkohësisht maskat, syzet apo mbulesat që pengojnë identifikimin.
Megjithatë, propozimi i ri synon të vendosë një rregull të përgjithshëm për njohjen e tipareve të fytyrës në hapësirat publike, duke mos e kufizuar këtë çështje vetëm në rastet kur Policia kërkon identifikimin.
Propozimi i ri është paraqitur në një kohë kur në Slloveni është diskutuar edhe organizimi i një referendumi konsultativ për ndalimin e burkës.
Koalicioni qeverisës, së bashku me partinë Resni.ca, kishte paraqitur iniciativën për referendum në Kuvendin e Sllovenisë.
Sipas diskutimeve të mëparshme politike, referendumi mund të organizohej më 6 dhjetor, së bashku me votime të tjera.
Megjithatë, nisma nuk ishte përfshirë në rendin e fundit të ditës të Kolegjiumit parlamentar, ndërsa vendimi për mbajtjen e referendumit mbetet i paqartë.
Kjo ka shtuar mundësinë që ndryshimet të procedohen drejtpërdrejt përmes legjislacionit, pa një referendum konsultativ të veçantë.
Projektligji ka nxitur edhe kritika politike.
Përfaqësues të partisë Levica kanë shprehur shqetësimin se kufizimet mund të ndikojnë jo vetëm te gratë që mbajnë veshje fetare, por edhe te personat që përdorin maska gjatë protestave.
Ata pretendojnë se rregullat e reja mund të krijojnë hapësirë për kontrolle më të gjera ndaj pjesëmarrësve në tubime publike.
Nga ana tjetër, Ministria e Brendshme argumenton se ndryshimet synojnë të garantojnë identifikimin e personave dhe sigurinë publike, pa bërë dallime sipas përkatësisë fetare.
Deri më 3 nëntor 2026, ndalimi dhe gjobat e reja mbeten pjesë e një propozimi ligjor, jo e një ligji përfundimtar në fuqi.
Nëse miratohen, ndryshimet do të zbatohen në hapësirat publike të Sllovenisë, përfshirë edhe personat që ndodhen përkohësisht në vend, sipas kushteve dhe përjashtimeve të përcaktuara në ligj. /Urgjent.com/