Viti i ri sjell disa ndryshime të rëndësishme në Zvicër, nga rregullat e reja në trafikun rrugor, te shëndetësia, sigurimet shoqërore, e deri te legjislacioni penal dhe identiteti digjital. Më poshtë gjeni një përmbledhje të ndryshimeve kryesore që hyjnë në fuqi gjatë vitit 2026.
• Ndryshimet në qarkullimin rrugor (nga 1 janari 2026)
Digjitalizimi i regjistrimit të automjeteve: Certifikatat evropiane të përputhshmërisë (eCoC) do të merren drejtpërdrejt nga databaza evropiane dhe të dhënat e automjeteve do të jenë të disponueshme në mënyrë elektronike për autoritetet dhe industrinë automobilistike.
Lejet e qarkullimit dhe targat do të lëshohen vetëm nëse janë paguar plotësisht sanksionet e mundshme për CO₂ ose nëse automjeti është pjesë e një flote automjetesh të reja.
Sistemet e asistencës së drejtimit: Në autostrada do të lejohen sisteme që mund të marrin përkohësisht kontrollin e drejtimit, por shoferët duhet të jenë gjithmonë të gatshëm të ndërhyjnë. Aktualisht ende nuk ka sisteme të aprovuara.
Parkimi i automatizuar: Në parkingje të caktuara dhe të sinjalizuara, parkimi automatik pa praninë e shoferit do të lejohet.
• Nga 1 korriku 2026
Automjetet mbi 2.5 tonë në transportin rrugor ndërkufitar do t’i nënshtrohen rregullores për orarin e punës dhe pushimit (ARV 1), nëse koha e vozitjes përbën më shumë se gjysmën e orarit të punës. Për transportin brenda vendit nuk ka ndryshime.
• Shëndetësia & sigurimi shëndetësor
Rritje e primeve të sigurimit shëndetësor: Mesatarisht rreth 4.4%, me dallime të mëdha kantonale. Primi mesatar mujor do të jetë rreth 393 franga.
Në disa kantone si Ticino, rritja kalon 7%, ndërsa në Zug pritet ulje për shkak të subvencioneve kantonale.
Disa vaksina (si kundër difterisë, tetanosit dhe meningjitit) do të përjashtohen nga pagesa e franshizës.
• Të ardhurat, AHV & sigurimet shoqërore
Renta e 13-të e AHV-së do të paguhet për herë të parë në dhjetor 2026, si pagesë shtesë krahas pensionit të rregullt.
Kontributet e papaguara në shtyllën 3a do të mund të paguhen në mënyrë retroaktive. Kjo vlen për herë të parë në vitin tatimor 2026, për vitin 2025.
• Kodi Penal
Stalking (ndjekja/kërcënimi i vazhdueshëm) do të bëhet vepër penale e veçantë nga 1 janari 2026.
Dënimi: deri në 3 vjet burg ose gjobë.
Procedimi penal do të bëhet me kërkesë të viktimës dhe synon mbrojtjen më të mirë të lirisë personale.
• Tema të tjera shoqërore
Hyn në fuqi ligji për përpunimin e të dhënave të pasagjerëve ajrorë, për luftimin e terrorizmit dhe krimeve të rënda.
Deri në fund të vitit 2026 planifikohet futja e e-ID-së vullnetare me çip, e cila do të jetë falas dhe do të lehtësojë shërbimet digjitale (si porositja e patentës elektronike ose verifikimi i moshës). Megjithatë, financimi i projektit ende nuk është i siguruar.
Detyrimi për mbrojtjen civile (Zivilschutz) do të zgjatet deri në moshën 40 vjeç, duke u hequr kufiri i mëparshëm prej 36 vjetësh.
Më 1 janar 2026, qyteti Moutier me rreth 7’500 banorë kalon zyrtarisht nga kantoni i Bernës në kantonin Jura, pas referendumit të vitit 2021.
/20minuten