You dont have javascript enabled! Please enable it! ITALI/ Ligji i ri, Ja si mund ta merrni Pasaportën Italiane

ITALI/ Ligji i ri, Ja si mund ta merrni Pasaportën Italiane

Interesi për marrjen e shtetësisë italiane ka qenë gjithmonë i lartë, veçanërisht për komunitetin e madh të shqiptarëve që jetojnë dhe punojnë në Itali prej vitesh. Megjithatë, kuadri ligjor ka pësuar ndryshime rrënjësore që prekin drejtpërdrejt mënyrën se si të huajt mund të pajisen me pasaportën italiane. Reforma e re (Ligji nr. 74/2025), e cila ka hyrë plotësisht në fuqi, ka rishikuar rregullat e vjetra, duke vendosur kritere më strikte për disa kategori dhe duke lehtësuar procedurat për të tjerat, me qëllim që shtetësia t’u jepet atyre që kanë një lidhje reale dhe aktuale me vendin.

Ndryshimi më i bujshëm dhe më i diskutuar i ligjit të ri lidhet me shtetësinë përmes rrugës së gjakut, e njohur si ius sanguinis. Prej dekadash, Italia lejonte pasardhësit e emigrantëve italianë të kërkonin shtetësinë pa pasur asnjë kufizim brezash, gjë që mundësonte marrjen e pasaportës edhe përmes stërgjyshërve. Ligji i ri e ka ndalur këtë praktikë, duke vendosur një kufizim të qartë gjeneracional: aplikanti duhet të ketë të paktën një prind ose një gjysh të lindur në Itali, duke fshirë të drejtën e përfitimit nga pemët gjenealogjike shumë të largëta.

Për sa i përket rrugës klasike të natyralizimit përmes rezidencës (për qytetarët jashtë Bashkimit Evropian, ku përfshihet edhe Shqipëria), koha e qëndrimit të rregullt ligjor mbetet në 10 vjet. Edhe pse pati përpjekje politike dhe një propozim për referendum për ta ulur këtë afat në 5 vjet, nisma dështoi për shkak të mungesës së kuorumit. Rrjedhimisht, kushdo që aplikon mbi bazën e qëndrimit duhet të provojë se ka jetuar në Itali në mënyrë të pandërprerë dhe të ligjshme për një dekadë të plotë.

Një nga kërkesat më rigoroze që ligji i ri ruan dhe forcon është ajo e të ardhurave financiare. Aplikanti duhet të dokumentojë një nivel të caktuar të ardhurash minimale për tre vitet e fundit përpara paraqitjes së kërkesës. Pragu financiar i kërkuar fillon nga rreth 8,263 euro në vit për aplikantët që janë vetëm, dhe rritet në mbi 11,362 euro nëse aplikanti ka bashkëshortin ose bashkëshorten në ngarkim, duke shtuar rreth 516 euro për çdo fëmijë. Kjo masë synon të garantojë që shtetasit e rinj të jenë ekonomikisht të pavarur dhe të integruar në sistemin fiskal italian.

Përveç stabilitetit ekonomik, integrimi gjuhësor dhe kulturor mbetet një shtyllë e patjetërsueshme e procesit. Çdo aplikant që kërkon shtetësinë (qoftë përmes rezidencës apo martesës) duhet të zotërojë zyrtarisht gjuhën italiane në nivelin B1 ose më të lartë, sipas Kuadrit të Përbashkët Evropian për Gjuhët. Kjo duhet të vërtetohet përmes një certifikate të lëshuar nga një institucion i akredituar arsimor, ose përmes një diplome të lëshuar nga një shkollë shtetërore apo e njohur në Itali.

Për sa i përket shtetësisë përmes martesës me një shtetas italian (iure matrimonii), rregullat bazë nuk kanë ndryshuar ashpër, por kontrollet janë bërë më të rrepta për të shmangur martesat fiktive. Afatet mbeten të njëjta: 2 vjet martesë e rregullt nëse çifti bashkëjeton brenda territorit italian, dhe 3 vjet nëse jetojnë jashtë shtetit. Këto afate përgjysmohen nëse çifti ka ose adoptues fëmijë të përbashkët. Gjatë gjithë kohës së shqyrtimit të praktikës, lidhja martesore duhet të jetë aktive dhe të mos ketë ndarje apo divorc.

Një risi tjetër interesante e kuadrit të ri ligjor është dritarja e posaçme e krijuar për ish-shtetasit italianë që e kanë humbur shtetësinë përpara vitit 1992 (kohë kur Italia nuk e lejonte dyshtetësinë e plotë automatike pas natyralizimit në një vend tjetër). Ligji i ri u jep mundësi këtyre personave ta rifitojnë atë përmes një deklarate të thjeshtë formale pa pasur nevojë të vendosin rezidencën në Itali, por ky afat tranzitor është i limituar dhe do të jetë i vlefshëm vetëm deri më 31 dhjetor 2027.

Në përmbledhje, rruga drejt pasaportës italiane me rregullat e reja kërkon më shumë vëmendje ndaj detajeve administrative. Për komunitetin shqiptar, ky ligj rikonfirmon rëndësinë e mbajtjes së një rezidence të pastër ligjore, deklarimit të saktë të të dhënave të punësimit dhe të ardhurave, si dhe përvetësimit të mirë të gjuhës italiane. Aplikimet vazhdojnë të përpunohen online përmes portaleve të Ministrisë së Brendshme italiane, dhe ndonëse procedurat mund të zgjasin, përmbushja e saktë e këtyre kritereve mbetet çelësi i suksesit.